An Giang: Tăng cường bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cổ Óc Eo

(Cổng TTĐT AG)- Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cổ Óc Eo, tỉnh An Giang vừa triển khai kế hoạch bảo vệ bảo tồn, trước mắt tiến hành thành lập Ban quản lý Khu di tích Óc Eo - Ba Thê và xây dựng quy chế hoạt động tạm thời, phối hợp với các địa phương trong tỉnh có di tích Văn hóa Óc Eo tiến hành khảo sát, đo đạc cắm mốc, khoanh vùng bảo vệ, trùng tu tôn tạo di tích. Đồng thời xúc tiến hồ sơ quy hoạch tiếp tục khai quật và tăng cường tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân ý thức về di sản văn hóa, ngăn chặn triệt để buôn bán cổ vật trái phép.

Theo các nhà khảo cổ, nền Văn hóa cổ Óc Eo đã tồn tại từ thế kỷ thứ I đến thế kỷ thứ VII. Từ phát hiện tự phát của nhân dân vào năm 1944 đã được Louis Malleret - nhà khảo cổ học, cựu Giám đốc trường Viễn Đông Bác Cổ (Pháp) khai quật và đề nghị đặt tên. Sau năm 1975 các nhà khảo cổ học Việt Nam đã tiếp tục tiến hành điều tra, nghiên cứu, khảo sát và khai quật, phát hiện với hàng trăm địa điểm khác nhau trên vùng đất sông Hậu, sông Tiền và sông Đồng Nai. 

Đã cho thấy nền Văn hóa Óc Eo phân bổ rộng lớn trên nhiều vùng đất Nam Bộ. Nhiều điểm sau khi khai quật đã được các địa phương bảo tồn, tôn tạo và đã được Nhà nước công nhận di tích cấp Quốc gia như di tích Gò Cây Thị, Nam Linh Sơn Tự, gò Tháp An Lợi (tỉnh An Giang); di tích Bình Tả (Long An); Gò Thành (Tiền Giang); Tháp cổ Vĩnh Hưng (Bạc Liêu); Gò Tháp (Đồng Tháp); Giồng Xoài (Kiên Giang); di tích Chùa Gò (thành phố Hồ Chí Minh) và một số tỉnh miền đông Nam bộ. Ngày 27 tháng 9 năm 2012 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 1419/QĐ-TTg xếp hạng Di tích khảo cổ và kiến trúc nghệ thuật Óc Eo - Ba Thê (huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang) là "Di tích quốc gia đặc biệt" tỉnh An Giang đang chuẩn bị công bố.

Theo các nhà nghiên cứu, nền văn hóa cổ Óc Eo trải dài nhiều tỉnh từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đến tận miền Đông Nam Bộ, đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị. Riêng tại tỉnh An Giang Khu di chỉ Óc Eo kéo dài trên nhiều địa bàn huyện Tri Tôn, Tịnh Biên, Thoại Sơn. Trong đó trung tâm nền văn hóa Óc Eo thuộc vùng núi Ba Thê (nay là thị trấn Óc Eo), huyện Thoại Sơn có diện tích rộng lớn khoảng 450 ha đã được khai quật lưu giữ nhiều hiện vật. Hiện một số chưa khai quật, vẫn còn trong lòng đất.

Từ những hiện vật thu được sau những lần khai quật hiện có trên 600 cổ vật, trong đó có hơn 200 cổ vật bằng vàng, số còn lại bằng đá, gỗ và đất nung như: gạch, đá, đồ trang sức, tượng Thần, tượng Phật, bình gốm, nồi nấu kim loại, đồ gia dụng bếp lò, đèn, hủ, bi ký, tư liệu thư tịch..... Đặc biệt trong đó Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam (Vietnam Records Book Center) đã xác lập kỷ lục số 645/KLVN ngày 4/1/2009 cho “Tượng Phật 4 tay và 2 tấm bia đá lâu năm nhất Việt Nam” và xác lập số 691/KLVN ngày 18/12/2009  cho “Nhà trưng bày cổ vật văn hóa Óc Eo theo mô hình Linga lớn nhất Việt Nam”. Hiện nay tỉnh An Giang đã lưu giữ những cổ vật của di chỉ văn hóa Óc Eo tại Bảo tàng tỉnh và nhà trưng bày trên đỉnh núi thị trấn Óc Eo, đã thu hút đông đảo nhà khảo cổ học và nhân dân trong, ngoài nước đến nghiên cứu, chiêm ngưỡng./.

Thu Trang (Phân Xã An Giang)